In elk project zitten lessen om te leren

Lyanne de Haan zet zich in voor een gezonde bodem in Nederland. Als junior-onderzoeker bij het lectoraat ‘Gezonde Plant op een Vitale en Duurzame Bodem’ van de HAS Hogeschool werkt zij bij AgroProeftuin de Peel. “Het doormaken van een ontwikkeling, mét de deelnemers, vind ik het leukste aan mijn werkzaamheden voor AgroProeftuin de Peel. Samen werken we aan duurzamere landbouw.”

01 juli 2021

Hoe ontstond jouw interesse in het bereiken van een gezonde bodem?

Ik heb altijd belangstelling gehad voor alles wat leeft en groeit. Tijdens mijn studie Toegepaste Biologie aan de HAS Hogeschool is mijn affiniteit opgeschoven naar bodem. Wat er precies allemaal in de bodem gebeurt, steekt complex in elkaar. Ik houd ervan om met deze enorme puzzel bezig te zijn. Daarom heb ik bij mijn afstuderen gekozen voor een project waarbij we het verband tussen bodem- en gewaskwaliteit onderzochten.
Na onverwacht extreme weersomstandigheden in dat jaar (hittegolf, 2019, red.), werd dit nog specifieker: namelijk op de stressweerbaarheid bij planten. We zagen bijvoorbeeld dat het gehalte aan organische stof van invloed is op de stresssymptomen. Hoe verder ik kwam met mijn studie, hoe meer ik ervan overtuigd raakte dat ik na mijn afstuderen hier mijn werk van wilde maken. Bij het lectoraat waar ik mijn afstudeeronderzoek deed, kreeg ik die kans.

 

En dus ben je bij het lectoraat ‘Gezonde Plant op een Vitale en Duurzame Bodem’ gebleven?

Ja, zo is het gegaan. Aan het lectoraat, onder leiding van lector Judith van de Mortel, zijn ook docent-onderzoekers verbonden. Ik ben de eerste junior-onderzoeker binnen dit lectoraat AgriFood Capital heeft ons lectoraat gevraagd voor de ondersteuning van de praktijkproeven en demonstratieprojecten in AgroProeftuin de Peel. In samenwerking met onderwijs, overheid, onderzoekers en ondernemers werken we nu hier aan een vitalere en duurzamere bodem.

Wat is jouw rol binnen AgroProeftuin de Peel?

Ik begeleid ondernemers op de proeflocatie aan de Middenpeelweg bij het opzetten van hun demo’s en praktijkproeven. Daarnaast zorg ik voor verslaglegging van metingen en conclusies. Dat is een belangrijk onderdeel van de demo- en proevenopzet binnen AgroProeftuin de Peel. Want meten is weten. De resultaten en conclusies delen we binnen de sector zodat we van elkaar kunnen leren.

In feite ontzorg jij de ondernemers zo dat ze zich volledig kunnen richten op de uitvoering van de onderzoeken. Hoe pak je dat aan?

Je kunt alle praktijkproeven grofweg verdelen in drie fases. In de eerste fase, meestal aan het begin van het jaar, help ik de deelnemende boeren vooral om hun onderzoeksvraag scherp te krijgen. Wat willen ze met hun praktijkproef bereiken? Een bewijs leveren naar de buitenwereld toe? Of wordt het een demo voor henzelf op basis waarvan ze bijvoorbeeld iets nieuws willen toepassen in hun teeltplan?

In de tweede fase, meestal halverwege het jaar, praat ik met de ondernemers over het verloop van hun project. We bespreken welke problemen ze tegenkomen en hoe daarmee om te gaan, bijvoorbeeld door het vervolg van de proef anders in te steken of door andere metingen te verrichten.

In de derde fase, aan het einde van het jaar, maak ik een rapport van alle resultaten. Ook bediscussieer ik in dit rapport de conclusies die we uit deze resultaten kunnen trekken. Voor het beste resultaat vraag ik tot in detail door.  

Tot slot evalueer ik met hen het hele onderzoek Als er nieuwe vragen uit een proef komen, kunnen we de proef in het jaar daarop vervolgen. Een andere opzet kan weer leiden tot nieuwe inzichten. Ook kunnen ze de al ontwikkelde kennis meteen toepassen in  hun eigen bedrijf.


Hoe heeft AgroProeftuin de Peel zich de afgelopen twee jaar ontwikkeld volgens jou?  

Het aantal projecten dat ik in bij AgroProeftuin de Peel begeleid, is gegroeid. Toen ik startte, waren dat er acht. Inmiddels zijn dat er twaalf. Van lupineteelt in de zomer en winter en het meerdere keren maaien van sorghum tot proeven met maanzaad om meer diversiteit in de vruchtwisseling te krijgen.

Ik merk dat de proefopzetten steeds beter worden. De deelnemers leren kritisch na te denken over hun onderzoeksvraag en de daarbij passende opzet. Een groot deel van de ondernemers komt ieder jaar terug voor nieuwe praktijkonderzoeken. Wanneer een oogst tegenvalt doordat je iets nieuws hebt uitgeprobeerd op je eigen bedrijf, draai je meteen verlies. De proeftuin biedt daar dus een prachtige oplossing voor.

(Tekst gaat onder de afbeelding verder.)

Is er een proefproject dat er voor jou uitspringt?

Mengteelten (het slim combineren van meerdere gewassen) vind ik heel interessant. Daar leerde ik in mijn studie al veel over, maar daar kan ik nog veel meer over leren. Als je de teelt van bepaalde gewassen combineert, kan de opbrengst bijvoorbeeld kan hoger zijn. In elk project zitten lessen om te leren. In het onderzoek zeggen we altijd: geen resultaat is ook resultaat. Het kan dus goed zijn dat een mengteelt niet de verwachte extra opbrengst oplevert, omdat de combinatie niet zo sterk blijkt. Of dat het resultaat van een proefopstelling nog tegenvalt, omdat de teeltmethode niet ver genoeg is ontwikkeld. Daar leren we allemaal ontzettend veel van.


Wat vind je het boeiendste aan je werk voor AgroProeftuin de Peel?

Het doormaken van een ontwikkeling, mét de boeren. Samen werken we aan duurzamere landbouw. Door enkele meerjarige projecten heb ik  de deelnemers beter leren kennen. Mooie bijkomstigheid is dat mijn kennis over akkerbouw en veeteelt is gegroeid. De afgelopen twee jaar heb ik op dat vlak enorm veel bijgeleerd. En die nieuwe kennis gebruik ik weer voor de volgende projecten.

Tot slot, wat is je ambitie?

Me blijven inzetten voor een gezonde bodem in Nederland. Een gezonde en vitale bodem is een belangrijke voedingsbodem voor een duurzamere landbouw. Ik wil de agrarische sector helpen om daarin de juiste stappen te zetten. In AgroProeftuin de Peel zijn agrariërs zelf aan het roer om een transitie te maken naar duurzamere landbouw. Daarin zijn ze pioniers voor de sector. Zo werken we in AgroProeftuin de Peel aan een mooie basis voor de landbouw van de toekomst.