Interview: AG Automation geeft voedselverwerkende industrie een slimmer machinebrein

Veel voedselverwerkers investeren miljoenen in nieuwe machines om efficiënter te produceren. Volgens Jelle Adan, medeoprichter van AG Automation, is dat lang niet altijd nodig. Zijn bedrijf ontwikkelt intelligente software waarmee bestaande machines slimmer worden gemaakt en aanzienlijk beter kunnen presteren. 

"Wij vervangen niet de machine, maar het brein van de machine", zegt Adan. "Daardoor kunnen bedrijven hun bestaande installaties moderniseren zonder direct een compleet nieuwe lijn aan te schaffen." 

De technologie van AG Automation vindt haar oorsprong in wetenschappelijk onderzoek aan de Technische Universiteit Eindhoven. Tijdens zijn promotie richtte Adan zich op complexe beslissingsproblemen binnen de maakindustrie. Een van de eerste toepassingen ontstond in de pluimveeverwerkende industrie. 

Minder give away, meer rendement 

In de verwerking van kipproducten speelt het nauwkeurig afwegen van porties een cruciale rol. Op productielijnen worden stukken kipfilet automatisch verdeeld over verpakkingen die veelal een vooraf vastgesteld gewicht moeten bevatten. Omdat elk stuk vlees een ander gewicht heeft, lukt het nooit om precies op het doelgewicht uit te komen, maar zit er altijd net iets te veel in. 

Dat leidt tot zogenaamde 'give away': product dat gratis wordt meegeleverd aan de klant. 

"Voor een producent is dat direct verlies", legt Adan uit. "Het doel is om verpakkingen zo dicht mogelijk bij het doelgewicht te krijgen zonder er onnodig boven te zitten." 

De uitdaging is dat zowel de input als de output voortdurend verandert. Geen enkele kipfilet heeft hetzelfde gewicht, terwijl retailers tegelijkertijd uiteenlopende productspecificaties hanteren. Traditionele (beslissing)algoritmes schieten daarbij volgens Adan steeds vaker tekort. 

AG Automation ontwikkelde daarom algoritmes die continu berekenen hoe producten optimaal kunnen worden verdeeld. Op basis van realtime data neemt het systeem voortdurend nieuwe beslissingen om afwijkingen te minimaliseren. 

"Het systeem leert als het ware continu van wat er op de lijn gebeurt. Daardoor kunnen we de give away structureel terugdringen." 

Van onderzoek naar praktijk 

Het ontwikkelen van een algoritme is één stap. Het daadwerkelijk implementeren ervan in industriële productielijnen bleek een grotere uitdaging. 

"Machinebouwers zijn begrijpelijkerwijs terughoudend wanneer een jonge onderneming een alternatief besturingssysteem aanbiedt. Tegelijkertijd zagen we dat de eindgebruikers direct begrepen welk financieel voordeel dit kon opleveren." 

Daarom besloot AG Automation zelf een bestaande machine om te bouwen. Het oorspronkelijke besturingssysteem werd vervangen door een eigen intelligent platform dat gebruikmaakt van geavanceerde besturingssoftware en AI-gestuurde besluitvorming. 

Deze aanpak (een zogenaamde retrofit) maakt het mogelijk om bestaande installaties te moderniseren zonder volledige vervanging. 

"Doordat het proces direct meetbaar is, kunnen we op basis van productiedata voor klanten nauwkeurig berekenen wat de terugverdientijd van de investering is. Meestal praten we over enkele maanden, soms zelfs weken." 

Intelligentie op de productielijn 

Volgens Adan bevindt de voedingsindustrie zich op een kantelpunt. Productielijnen genereren steeds meer data, maar benutten die informatie nog onvoldoende voor autonome besluitvorming. 

"Een productielijn kan honderden meters tot zelfs enkele kilometers lang zijn. Op talloze punten worden beslissingen genomen die invloed hebben op opbrengst, kwaliteit en efficiëntie. Daar ligt nog enorm veel optimalisatiepotentieel." 

AG Automation richt zich daarom niet alleen op afweegprocessen, maar ook op toepassingen zoals slimme planning, geautomatiseerde batchverwerking en realtime procesoptimalisatie. 

De operator verdwijnt daarbij niet uit beeld, benadrukt Adan. 

"De rol verandert. Minder handmatig bijsturen en meer toezicht houden op een intelligent systeem dat zichzelf continu optimaliseert." 

Samenwerking in de keten 

De ontwikkeling van de eerste machine kwam tot stand dankzij een netwerk van gespecialiseerde partners. Voor de softwareontwikkeling werkt AG Automation samen met Cordis Suite uit Eindhoven. De weegtechnologie wordt geleverd door Penko uit Ede, terwijl de PLC-componenten afkomstig zijn van Weidmüller. CTS uit Deurne verzorgde de ombouw van de schakelkast. 

Een cruciale rol speelde ook Heijs Groep uit Leek, dat als eerste bedrijf bereid was een machine beschikbaar te stellen voor de retrofit. 

"Als startup heb je launching customers nodig die in je geloven. Heijs Groep gaf ons die kans." 

Na jaren van ontwikkeling presenteerde AG Automation onlangs voor het eerst een volledig omgebouwde machine op een internationale vakbeurs.  "We hebben vooraf uitgebreid getest en veel data verzameld om de prestaties te onderbouwen. Op de beurs merkten we direct dat de belangstelling groot is, zowel vanuit Europa als daarbuiten." 

Volgens Adan bevestigt dat wat hij al langer ziet gebeuren: voedselverwerkers zoeken naar manieren om met bestaande productielijnen meer rendement te behalen, verspilling terug te dringen en tegelijkertijd duurzamer te produceren. 

"De sector staat voor grote uitdagingen op het gebied van kosten, arbeid en duurzaamheid. Wij geloven dat intelligente machines daarin een belangrijke rol gaan spelen. Niet door alles te vervangen, maar door bestaande technologie slimmer te maken."