Pilot Bedrijfsrotatieresidu voor schoner water en duurzame landbouw

Op 17 april jl. ging in Volkel officieel de pilot Bedrijfsrotatieresidu van start. Deze pilot heeft als doel een schaalbare en praktijkgeteste aanpak in de landbouw te ontwikkelen om het nitraatresidu en de uitspoeling ervan op agrarische percelen te verminderen. Deze innovatieve aanpak moet bijdragen aan schoner grond- en oppervlaktewater in de zandgebieden. De AgroProeftuin Noordoost-Brabant is een van de partners van de pilot.

Doelsturing

Bedrijfsrotatieresidu (BRR) is een methode waarbij ondernemers op perceelsniveau het stikstofresidu meten en, waar nodig, de teeltaanpak kunnen aanpassen. Dit moet leiden tot minder nitraatuitspoeling en betere grond- en oppervlaktewaterkwaliteit in zandgebieden.
Het idee is dat boeren meer ruimte krijgen om gewassen te telen, zolang ze kunnen aantonen dat het ook echt werkt. De BRR-aanpak is daarmee een mogelijke vervanger voor (bepaalde) generieke maatregelen in het huidige mestbeleid. Daarmee sluit de methode aan op de landelijke discussies over doelsturing.

Twee cruciale succesfactoren

Voor het slagen van de pilot gelden twee cruciale succesfactoren. Ten eerste moeten de deelnemende ondernemers bereid zijn om hun bedrijfsvoering aan te passen en dit aantoonbaar maken via BRR. Ten tweede moet de BRR-methode juridisch stevig staan en goed controleerbaar zijn, zodat overheden deze manier van werken breder kunnen inzetten voor een doelgerichte aanpak.

Goede landbouwpraktijken

De aftrap van deze veelbelovende pilot vond plaats bij groenteteeltbedrijf Compliment in aanwezigheid van Marc Oudenhoven, landbouwgedeputeerde Noord-Brabant. “Goede landbouwpraktijken en de verantwoordelijkheid hiervoor komt weer terug bij de agrariër, dát is waar het in deze pilot om gaat”, aldus gedeputeerde. “Om de kwaliteit van ons water op orde te krijgen, is aanvullend beleid nodig. Dat doen we bij voorkeur op een manier die handelingsruimte biedt aan ondernemers. Deze pilot ontwikkelt een systeem dat daaraan bijdraagt. Het mooie aan dit initiatief is dat de ondernemers zelf laten zien dat het anders kan. Zij nemen verantwoordelijkheid om gezond voedsel te produceren binnen de randvoorwaarde van een schoon milieu. Deze aanpak verdient onze volle steun.”

Ook Peter van Dijk, bestuurder bij Waterschap Aa en Maas ziet de meerwaarde: “Waterkwaliteit is een gedeelde verantwoordelijkheid. Met deze pilot zoeken we samen met agrariërs naar oplossingen die zowel ecologisch als economisch houdbaar zijn.”

Ervaringen uit de praktijk

Tijdens het programma vertelden onder andere projectleider Bart Jan Wulfse (projectleider) en Ronald Luijkx van De AgroProeftuin Noordoost-Brabant, en agrariërs Peer Schraven, William van der Heijden en Rob Wientjes over hun motivatie en ervaringen.

“Deze aanpak geeft me ruimte om duurzaam te werken én mijn eigen keuzes te maken binnen duidelijke kaders”, aldus Peter Schraven. “Samen met onderzoekers en beleidsmakers zoeken we naar wat werkt en niet naar wat moet.”

Hoe verder?

De komende tijd wordt de BRR-systematiek getest en verfijnd bij de deelnemende bedrijven. De resultaten zullen dienen als basis voor beleidsaanpassingen op regionaal en mogelijk nationaal niveau. De pilot is daarmee een belangrijke stap richting een toekomstbestendige en meer op maat gesneden landbouwpraktijk. Houd de website en socials van De AgroProeftuin Noordoost-Brabant in de gaten voor de updates.

De BBR-samenwerking

De pilot is een samenwerking van Provincie Noord-Brabant, Waterschap Aa en Maas, De AgroProeftuin Noordoost-Brabant (o.l.v. AgriFood Capital), Wageningen University & Research, Van Tafel naar Kavel en het ministerie van LVVN. De BRR-aanpak sluit aan bij diverse beleidskaders, waaronder het Beleidskader Landbouw en Voedsel, het Regionaal Waterplan en NOVEX De Peel. Er ligt bovendien een voorstel om de aanpak op te nemen in het 8e Actieprogramma Nitraatrichtlijn, met mogelijk een bredere toepassing in het 9e Actieprogramma.

18 april 2025