• Ondernemer
  • Startup
  • Student
  • Landbouw
  • Data & Tech
  • AgriTech

20 november 2026

Terugblik Inspiratiesessie 'gewoon' boer zijn

Wat is er nodig om gewoon boer te kunnen zijn? Op de inspiratiedag van Boerderij van de Toekomst Zuidoostelijk Zand op 5 november schoven boeren, onderzoekers en innovatiepartners aan bij vier keukentafelgesprekken. Interviewer Marie Wesselink vroeg niet naar wat er níét kan, maar naar wat wél kan.

VDBorne Campus ontving zo’n 80 boeren, onderzoekers, beleidsmakers, teeltadviseurs, techdeskundigen. De gesprekken aan de keukentafel waren open en eerlijk. Bij alle vier bedrijfssystemen kwamen dezelfde thema’s terug: het onvoorspelbare weer, de hoge eisen van wet- en regelgeving en de behoefte aan praktische kennisdeling.


Hulp bij omschakeling

Melkveehouder Gerard Noordman schakelde terug van intensief naar extensief: een natuurinclusief, biologisch bedrijf met zo min mogelijk input en externe kosten. Die omschakeling viel samen met een dalende melkprijs, stijgende kosten en een hete zomer met weinig voer. Een lening van het Nationaal Groenfonds tegen een lage rente hielp hem die periode te overbruggen. Rob van Eijck van het Groenfonds legde uit dat de boer een omschakelplan voorlegt, dat een commissie van boeren en wetenschappers op realisme toetst. De verbetering moet betekenisvol en structureel zijn. Dat mag van een 8 naar een 9 zijn, maar ook van een 4 naar een 7.

Op zoek naar eiwit van eigen land

Varkenshouder Tom Derikx teelt zoveel mogelijk eigen voer. Hij wil meer eiwit van eigen land, bijvoorbeeld uit lupine en erwten. Samen met Joep van Rijt van FarmPlus/Vitelia maakte hij een plan: welke rassen, welke teeltstrategie en hoe voer je het aan de varkens? Dit jaar mislukte de lupineoogst door de hitte in juli. Volgens Joep was het weer de nekslag, maar is eiwitteelt ook lastiger dan vooraf ingeschat.

Een succesvol gewas is een oogst van 10 ton lupine. Dan is het ook voor akkerbouwers interessant en kan het meedraaien in de rotatie. Maar daarvoor zijn meer telers, betere rassen en rasveredeling nodig. Tom sprak ook over de maatschappelijke weerstand, die jonge mensen ontmoedigt om het varkensbedrijf voort te zetten.

Het weer, de regels en samenwerking

Akkerbouwer Jacob van den Borne en melkveehouder Frank Mijs uit Reusel werken al 35 jaar samen. Ze ruilen grond, delen technologie en halen samen meer biodiversiteit dan ieder afzonderlijk. Toch wordt elke boer individueel getoetst. “Als het individueel moet, is het doodlopend,” zei Jacob. “We hebben wet- en regelgeving nodig waarin samenwerking beloond wordt.”

Monitoring als sleutel

Op proefboerderij Vredepeel lieten Brigitte Kroonen en Roy Bexkens zien dat mechanische onkruidbestrijding in maïs, aardappelen en granen goed haalbaar is. Bij bieten, bonen en uien is een combinatie van technieken nodig. Ook tripsbestrijding in uien met bloemenranden en natuurlijke vijanden werkt, vertelde Jos Leenders van Biobest, zelfs in een warm jaar. Steeds kwam dezelfde voorwaarde terug: goed monitoren en op het juiste moment het juiste doen. Juist dat is voor de individuele teler nog lastig vol te houden.

Wat de dag oplevert

Uit de keukentafelgesprekken kwamen vier lessen naar voren:

  • Maak samenwerking zichtbaar en beloon die, bijvoorbeeld met toetsing op gebiedsniveau.
  • Ontzorg telers met praktische hulpmiddelen en diensten voor monitoring.
  • Bouw kennisnetwerken rond eiwitteelt, zodat de ervaringen van meer telers sneller tot meer veredeling en betere teelten leiden. Bij maïs stegen de opbrengsten ook doordat veel telers ermee aan de slag gingen.
  • Breng de volledige businesscase van automatisering in kaart. Frank Mijs merkt dat automatisch voeren arbeid bespaart en hem tijd geeft voor zijn koeien en gewassen.

In de middag: het veld in

Na de lunch gingen de deelnemers het veld in op het bedrijf van Jacob van den Borne in Reusel. Ze konden kiezen uit drie rondleidingen: Field of the Future met Jacob van den Borne, de slimme sluis op het bedrijf met Linda van Hilten en Ground Control op de VDBorne Campus. Daar kregen ze uitleg over satellietkaarten. Daarop is per perceel in één oogopslag te zien hoe vochtig de bodem is en de probleemplekken zitten. “Op 40 hectare kun je dat nog zelf bijhouden, maar op 600 hectare in een druk voorjaar niet meer.”

Later in de middag konden de innovatiepartners in 1-op-1-gesprekken uitleggen hoe zij bijdragen aan de opgaven waarmee de vijf boeren te maken hebben. Tot slot volgde een korte rondleiding in de aardappelopslag van VDBorne Aardappelen. 

Samen kijken hoe het wél kan

Dagvoorzitter Marinus van Dee vatte de dag samen in één zin: “Samen kijken hoe het wél kan. Precies daarvoor is Boerderij van de Toekomst ZOZ begonnen en zal zo de komende jaren blijven opereren.”


 

Delen